Probiyotik: Küçük Dünyalar İnsanlığın Hizmetinde
Insan vücudu çok karmaşık ve hareketli bir mikrobiyal ekosisteme ev sahipliği yapar. Bu mikropların bazıları hastalıklara sebep olabilir. Fakat daha az bilinen ve probiyotik adı verilen hastalıkları önleme potansiyeline sahip bazı mikroplar da vardır. Sağlıklı yaşam sürdürmemize yardımcı olan bu mikrop türlerine duyulan ilgi son yıllarda gittikçe artmaktadır. Bunun sonucu olarak bilimsel ve tıbbi dergilerde probiyotiklerle ilgili çok sayıda araştırma makalesi yayınlanmaya başlamıştır. Gıda endüstrisi de probiyotikleri inceleme konusunda son zamanlarda oldukça aktif durumdadır. Çünkü sindirim sistemi (barsaklar), vücudumuzda en zengin biyoçeşitlilik gösteren bölgelerden biridir. Sindirim sisteminde en az 400 bakteri türünün yaygın olarak bulunduğu bilinmektedir.
Renk Körlüğü nedir? Kendinizi test edin
İnsanın kendi vücuduna ait bilgileri ve çevresine ait haberleri algılayabilmesi, duyu organları vasıtasıyla olmaktadır. Duyu organlarına ulaşan çeşitli tiplerdeki enerji şekilleri, öncelikle duyu organlarında yer alan reseptör (alıcı) hücreleri tarafından aksiyon potansiyelleri ismi verilen özel elektrik sinyallerine çevrilir. Reseptörlerde başlayan bu aksiyon potansiyelleri sinirler yoluyla beyinde ilgili bölüme iletilirler.Beyne iletilen aksiyon potansiyeli sinyalleri de uyarıcı enerji şekline göre çeşitli duyular olarak algılanır. Görme organımız olan göze giren uygun dalga boylarındaki ışık enerjisi, öncelikle gözün mercek sistemi tarafından görme reseptörlerinin yoğun olarak bulunduğu gözün retina kısınma odaklaştırılır.
Su ayakta mı içilmeli?
Midenin vazifesi gıda maddelerini depo edip on iki parmak barsağı tarafindan kabul edilecek hale getirmektir. Bu işi mide hareketleri ve salgıları ile yapmaktadır. Yemek boru’sunun mideye girdiği yere yakın, kalpte olduğu gibi, elektriki akımlar (stimulus) çıkaran bir yer vardir. (Pacemaker) Buradan 8–10 saniyede bir “elektriksel” stimulus çıkıyor ve bunun neticesi kaslarda kasılmalar meydana geliyor. Kasların kasılması ile başlayan bu dalga midenin çıkış yerine (pilor) doğru ilerliyor. (Peristaltik hareket). Ayrica antrum denen midenin aşağı kısmındaki kasların kasılması ile kalp hareketlerini andıran sistolik hareketler olur. Bu kasılmalar mide boşluğunu tıkayacak kadar şiddetli olur. Bunlardan başka mide içindeki gıda maddelerini boşalttıktan sonra olduğu gibi küçülür. Bu durumda ancak 50 ml sıvı alabilir.
İnsan vücudunda karbon dioksit taşınımı
Bir önceki yazıda hemoglobinden bahsetmiştik. Hemoglobin aynı zamanda verdiğimiz nefes ile dışarı attığımız karbondioksiti de hücrelerden teker teker toplama yeteneğine sahiptir. Karbondioksitin kanda taşınması oksijen kadar riskli değildir. İşte bu nedenle karbondioksit kanda oksijenden çok daha büyük miktarlarda taşınabilir. Dinlenme sırasında 100 ml kan, dokulardan akciğerlere ortalama 4 ml karbondioksit taşır. Karbondioksit kanda 3 şekilde taşınır:
- % 85 bikarbonat iyonları (HCO3−) halinde
- % 10 hemoglobinle (karbamino-hemoglobin bileşiği halinde)
- % 5 kan plazasında çözülmüş olarak
Harika Molekül Hemoglobin
Omurgalı canlıların kanlarında oksijen taşımakla vazifeli molekül hemoglobin, aynı zamanda kanın kırmızı renginin de sebebidir. Demirli bir bileşik olan ‘hem’ ile protein olan ‘globin’ alt birimlerinden inşa edilen bu muhteşem molekül, hayatiyet için önemli bir vesiledir. Hemoglobin, kanda, solunum organından dokulara oksijen, dokulardan solunum organına ise karbondioksit ve bir hidrojen atomu (proton) taşınmasında rol alır. Bu molekül, kırmızı kan hücreleri veya eritrositler olarak da isimlendirilen alyuvarların içerisinde bulunur. Oksijen, hemoglobinin +2 değerlikli demir ihtiva eden hem kısmına bağlanır.
Discovery Channel: Understanding Bacteria
Bakteriler tek hücreli prokaryotik mikroorganizmalardır. Büyüklükleri 0.1 - 10 µm arasında değişir. 3500 milyon yıldan daha uzun bir süredir dünyada var oldukları bilinmektedir. Hava, toprak, su ile canlı dokularında yaşarlar ve biyolojik olarak hayatın devam etmesi için çok önemlidirler. Siyanobakteriler (cyanobacteria) fotosentez yapabilirler ve dünyada bilinen ilk yaşam formunu oluşturmuşlardır . Bazı bakteri türleri hastalıklara neden olabilirler.
Understanding Bacteria DVD videosuyla bakterilerin ilginç dünyasına seyahat edeceksiniz. Bakteriler hakkında temel bilgiye sahip olup, bakterilerin kullanım alanlarını göreceksiniz.
Risale-i Nurdan Biyoloji Dersi
Çağımızın özelliklerini tahlil ve mânevî hastalıklarını teşhis eden Bediüzzaman Said Nursi'nin Risale-Nur külliyatında birçok ilme dair hakikatların ipuçları veriliyor. Dolaşım sisteminin temel özelliklerinin de anlatıldığı kısa bir bölümle ilgili alelacele de olsa acemice hazırladığım sunumu bazı arkadaşların ısrarı üzerine paylaşıma açtım. Bu sunumu hazırlarken yayınlamak gibi bir hedef güdülmedi. İçerisine, ilgilenenlerin değişiklik yapabilmeleri için .dir dosyasını da koydum. Tabi bu daha ilk adım. Aslında bu konuda profesyonel seviyede çalışmalar yapılması lazım. İnşallah Allah devamını getirtir. Sunumu indirmek için linki tıklayınız.
Ben Kalbinizim
Milyarlarca hücrelerden yaratılmış bir organizmada madde alışverişini sağlayacak bir dolaşım sisteminin zahiriliği açıkça meydandadır. Kâinatta bir canlının her bir sistem ve organı muhakkak çok fonksiyonludur. Kalbimiz de bunlardan biri. İsterseniz kalp kendini bize biraz anlatsın:
Çok çalıştığınız zaman bir çarpıntı hissedersiniz, işte onu ben yaparım. Ben bir tulumbayım. Dakikada 70 defa atar; iki atış arasında yarım saniye dinlenirim.
Kalbin içinde seyahat
Canlı ve kan pompalayan bir kalbin içinde seyahat etmek isterseniz aşağıdaki videoyu izleyin.
Damarlarımız neden dışarıdan mavi renkte görünüyor?
Toronto Photonics Araştırma Enstitüsünden fizikçi Lothar Lilge ve arkadaşları bu sorunun cevabını bulmak için kan damarlarıyla bir simülasyon yaptılar. Kanla doldurdukları cam tüpleri, açık renkli derinin ışığı iletmesi ve geçirmesi yönünden kimyasal yapısına çok benzeyen süt gibi yağlı bir sıvının içerisine koydular. Tüpleri sıvı içerisinde derine doğru batırdıkça tüplerin rengi dereceli olarak değişmeye başladı. Yüzeye yakınken kırmızı renkte olan tüpler derine indikçe mavi gözükmeye başladılar.