Biyo-Tek Günlüğüm…

Yumurtlayan memeliler-2; Elektrik algılayabilen Platipuslar

Dünya üzerinde bilinen iki tür yumurtlayan memeli bulunduğunu öğrenmiştik. Ekidnalar ve platipuslar. Platipus, ornitorenk ya da gagalı memeli olarak da bilinir.Yumurtlayan, ördek gagalı, kunduz kuyruklu, erkeklerinin arka ayağında zehirli bir mahmuzu olan bu memeli keşfedildiği zaman doğabilimciler çok şaşırmıştır. İlk örnekleri Avrupaya gönderildiğinde doğabilimciler inanamamışlardır. Ornitorenklerin eşşizliği onu Avustralya'nın kanguru ve koala ile beraber en belirgin sembollerinden biri yapar. Avustralya 20 sentinin arkasında resmi yer alır. Platipusların vücut sıcaklıkları 31-32 derece civarındadır.

Erkek ornitorenk'in arka ayak bileklerinde defensin benzeri proteinlerden oluşan bir zehir karışımına sahip mahmuzlar vardır. Zehir, insan için öldürücü olmamasına rağmen kurbanı etkisiz kılacak kadar büyük acılar verir. Kısa zamanda yaranın etrafında ödem oluşur ve zamanla tüm uzuva yayılır.

Platipusların bilinen özelliklerinin dışında diğer canlılarda pek sık rastlamadığımız harika bir özelliğinden bahsetmek istiyorum. Platipuslar suyun altında göz kapaklarını kapatmaktadırlar. Bu nedenle suyun altında gözleri kapalı, hiçbir şey görmeden dolaşıyorlar. Bu durumda gagaları, alıcı sensör görevi görüyor. Platipus tıpkı bir metal dedektörü gibi gagasını sağa sola sallayarak yüzüyor. Gagasındaki alıcılar tüm canlılar tarafından üretilen, tesbit edilemeyecek kadar küçük elektrik akımlarını algılar. Av hareket ettiği zaman hem elektrik sinyalleri yayar hem de mekanik baskı titreşimleri verir, böylece iki sinyalin geliş zamanı arasındaki fark ile uzaklık hesaplanabilir. Ornitorenk akıntıların dibini gagasıyla kazarak beslenir. Bu durumda elektro alıcılar canlı ve cansız nesneleri ayırt etmekte de kullanılır.

Platipuslar evrimcileri de birbirine kattı. Platipusların nasıl evrimleştiği (!?) konusunda çeşitli kuramlar ortaya atıldı. Memeli olup da böylesine sıradışı olunca tabi izahı da zor oluyor. Nereye bağlayacaklarını şaşıran evrimci kardeşler, diğer memelilerin aksine 10 cinsiyet kromozomu taşıyan platipusları, kuşlarla gen paylaştığı için, memeliler, kuşlar ve sürüngenler arasında bağ kurulabileceği ihtimali için evrim araştırmalarında çok kullanır olmuşlardır. Ama aslında görüldüğü gibi Allah, platipusu hem memeli olarak yaratmış, hem de çok istisna özelliklerle donatmıştır. Evrime bağlayacağım diye komik duruma düşmeye gerek yok. Buna platipuslar bile güler.

Lafı çok uzattık. Bu harika canlıları biraz yakından görmek ister misiniz? Buyrun videoya..

(vikipediden alıntılar yapılmıştır)