Biyo-Tek Günlüğüm…

Pardus ve Pardus Görsel Eğitim Programı

Pardusu ilk defa kimyacı meslektaşım Muhammed Aydın bey kullanınca gördüm. Kendimde yine bir linux dağıtımı olan Ubuntu kullanıcısı olduğum için doğrusu Pardusu beğendim. Peki Pardus Nedir?

Pardus, TÜBİTAK-UEKAE (Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsü) bünyesinde yürütülen bir işletim sistemi geliştirme projesidir. Pardus açık kaynak kodlu ve GPL (GNU Genel Kamu Lisansı) ile dağıtılan bir özgür yazılımdır. Pardus 2007, proje kapsamında 18 Aralık 2006 tarihinde yayımlanan işletim sistemi sürümüdür. Tek bir CD ile kısa sürede ve kolayca işletim sistemi ve çok sayıda yazılım paketi sisteme kurulur, hızla ve kolayca üretken hale gelinir.

Pardus İşletim Sistemi, içinde barındırdığı web yazılım ve ofis uygulamalarıyla da, bu programlar için gereken ek maliyetleri de ortadan kaldırıyor. Ücretsiz web tarayıcısı (browser) Mozilla Firefox´un yanında, ofis uygulamaları için oldukça çok tercih edilen başlıca açık kaynaklı ofis yazılımı OpenOffice.org yazılım paketini buna örnek verebiliriz. Bunun yanında üst düzeyde işlevsel ve kullanışlı masaüstü yazılımları, Internet, multimedya, müzik, resim ve görüntü oynatıcılara kadar sayısız özellik de Pardus İşletim sistemiyle sorunsuz ve bütünleşik olarak işlem yürütebilmekte. Ayrıca bu uygulamaları kolayca yapabilmeyi sağlayan eksiksiz Türkçe desteği sunarak, piyasadaki diğer Linux dağıtımlarına göre bir avantaj da sağlıyor. Diğer tüm Linux sürümlerinde Türkçe desteğin bulunmaması ya da yetersiz bulunması sorunu, Pardus´un sistemine dahil ettiği "Türkçe Doğal Dil İşleme Kütüphanesi" ve "Yazım Denetimi Eklentisi Zemberek" yazılımları ile ortadan kalkıyor.

Bunun yanında Pardus, bilgisayara bağlı donanımların ve bilgisayarda kurulu yazılımların hatasız ve uyumlu çalışmasına yönelik 2 alt yönetim ve yapılandırma sistemini de içinde barındırıyor. Bu sayede işletim ve sistem uyumu konusunda yaşanabilecek olası karışıklıklar önleniyor. Pardus paket yönetim sistemi PiSi (Packages Installed Successfully as Intended) ve yapılandırma yöneticisi ÇOMAR (COnfiguration MAnageR) olarak adlandırılıyor.

Pardus İşletim Sisteminin, diğer dağıtımı yapılan Linux sürümlerine ek olabilecek özellik ve artılarını şu şekilde ifade edebiliriz:

Subversion Deposu

Geliştirdiğimiz projelere ait kodlar Subversion sürüm kontrol sisteminde tutulmaktadır. Subversion kullanımı ile ilgili ayrıntılı bilgi Yeni Geliştirici Kılavuzu belgesinden alınabilir.

ÇOMAR

ÇOMAR (COnfiguration MAnageR), sistemin düzgün çalışması için gerekli olan donanım, açılış, ağ, kullanıcı, zaman, görüntü gibi ayarların mümkün olduğu kadar otomatik bir biçimde yapılmasını sağlayan, kullanıcılara bir yetki kontrolü dahilinde bu ayarları basit ve anlaşılır bir biçimde değiştirme olanağı sağlayan bir yazılımdır.

PiSi

PiSi (Packages Installed Successfully as Intended), Ulusal Dağıtımın paket yönetim sistemidir. XML ile tanımlanmış ve inşa süreci bir Python betiği ile verilmiş kaynak paketlerden ikili paketler oluşturur ve bunları bağımlılıklarını takip ederek kurup kaldırabilir. Kaynak tanımları orjinal kodların kopyalarına gerek kalmadan, bir sürüm yönetim sistemi üzerinde tutulabilir.

Python ile modüler olarak geliştirildiği için, kolayca üzerinde araç ve yazılımlar geliştirilebilir. Veritabanı işlemleri Berkeley DB ile hızlı ve güvenli olarak çalışmaktadır. Komut satırı ve grafik arayüzü mevcuttur.

Paket Yöneticisi

Paket Yöneticisi, PiSi paketlerini grafik arayüzden kolayca kurmak için kullanılabilen bir programdır. Paket Yöneticisi uygulaması sayesinde paketler tek tıklama ile kolayca kurulabilir, güncellenebilir ya da kaldırılabilir. Paket Yöneticisi, her paket ile ilgili detaylı bilgi (dosya açıklaması, boyutu, sürümü vb) de verebilir.

YALI

 

YALI (Yet Another Linux Installer), Pardus için geliştirilen yeni bir kurulum yazılımıdır. Kullanıcıların işletim sistemini hızlı ve sorunsuz olarak kurulum medyasından hedef sisteme yerleştirir.

 

Masaüstü

Masaüstü ortamını daha kullanıcı dostu hale getirebilmek için geliştirilen TASMA (yönetim paneli), Kaptan Masaüstü (karşılayıcı) gibi araçları kapsayan projedir.

 

Türkçe İmla Denetimi

 

Pardus´ta yapılan herhangi bir yazı yazma uygulamasında (Ofis Uygulamaları, Messenger, e-mail vs gibi.), Türkçe imla ve yazım denetimi yapılabiliyor, bu denetim Türkçe Doğal Dil İşleme Kütüphanesi ve Yazım Denetimi Eklentisi Zemberek yazılımlarıyla sağlanıyor.

Pardusun son sürümü Pardus 2007.3 Lynx lynx i kendi resmi sitesinden (http://www.pardus.org.tr/indir.html) ücretsiz indirebilirsiniz. Pardus hakkında daha fazla bilgi edinmek için http://tr.pardus-wiki.org/Ana_Sayfa sitesini ziyaret edebilirsiniz.

Pardus görsel eğitim yazılımıyla özet de olsa pardusun kurulumundan temel kullanımına kadar bilgi edinebilirsiniz. İndirmek için aşağıdaki linki tıklayınız.

(Bu yazıdaki bazı bilgiler ve resimler http://www.pardus.org.tr/ sitesinden alınmıştır.)

Pardus netice itibariyle bir linux dağıtımı olduğundan beryl yada yeni versiyonu Compiz Fusion gibi programlarla masaüstünüzün ve bilgisayarınızın ne kadar hareketleneceğini, Vistanın linuxun görselliği karşısında halt ettiğini görmek için aşağıdaki videoyu izleyin.